الشيخ الجواهري

270

مجمع الرسائل ( فارسي )

( مسأله 851 ) : در ذكر ركوع اگر يك مرتبه " سبحان ربي العظيم " بگويد و يا سه مرتبه بگويد : " سبحان الله " كفايت مىكند و احوط در صورت اول زياد كردن لفظ " وبحمده " است بلكه احوط ( 1 ) از آن سه دفعه گفتن آن با وسعت وقت است و در حال ضرورت يك " سبحان الله " كفايت مىكند . ( مسأله 852 ) : در اذكار مذكوره در ركوع ، واجب است كه به لفظ عربى بوده و موالات و اداى حروف از مخارج طبيعيه باشد و مخالفت نكردن در حركت اعرابى و بنايى نيز واجب است . ( مسأله 853 ) : اگر شخصى در حال ركوع بيشتر از حد ركوع خم بشود اشكالى ندارد ( 2 ) . ( مسأله 854 ) : ركوع نماز نشسته عبارت از خم شدنى است كه در آن صورت برابر زانو برسد ( 3 ) و افضل از آن تا برابر شدن موضع سجده است و اگر

--> ( 1 ) شيخ انصارى - محمد كاظم طباطبائى - محمد باقر شيرازى : بلكه خالى از قوت نيست . ( 2 ) ميرزاى شيرازى - محمد كاظم طباطبائى : يعنى زيادتر از اينكه دستش به زانويش برسد ليكن به مقدارى كه از اسم ركوع بيرون نرود و اگر به اين مقدار سهوا خم شد بايد ديگر به ركوع برنگردد ( * 1 ) و بلكه راست بايستد و قيام بعد از ركوع را به عمل آورد . ( 3 ) محمد باقر شيرازى : دليلى بر اين ميزان و تحديد تاكنون به نظر نرسيده و بنابر اين ميزان صدق عرفى است . ( * 1 ) محمد باقر شيرازى : ليكن صدق ركوع و زيادى آن به برگشتن از پايين و سمت زمين مشكل است .